نشست «حفظ و احیای زبان و گویش‌های محلی خراسان جنوبی » برگزار شد

نشست نخبگانی "حفظ و احیای زبان و گویش‌های محلی با تاکید بر گویشهای خراسان جنوبی " به‌همت بنیاد نخبگان خراسان‌جنوبی و با همکاری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند به مناسبت بزرگداشت روز حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان پارسی با حضور سرآمدان و مستعدان‌ برتر ادبی و اعضای هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه های بیرجند و آزاد اسلامی بیست‌و پنجم اردیبهشت‌ماه 1396 برگزار شد.

 

در ابتدای نشست آقای دکتر هاشمی ریس بنیاد نخبگان خراسان جنوبی بزرگداشت شاعر بلند آوازه ایران حکیم ابوالقاسمی فردوسی و پاسداشت زبان فارسی را به حاضرین جلسه تبریک گفت و سپس ضمن اشاره به اهداف و ماموریت های بنیاد ملی نخبگان به منظور شناسایی، حمایت و پشتیبانی از نخبگان و سرآمدان در حوزه های مختلف علم، فناوری، مدیریت، هنر و ادبیات خواستار مشارکت فعال سرآمدان فرهنگ و هنر در چرخه فعالیت نخبگانی گردید. وی همچنین در خصوص اهمیت حفظ و احیاء زبان و گویش های محلی عنوان کرد: گویش‌های محلی خراسان‌جنوبی یکی از غنی‌ترین گویش‌های محلی در کشور است اما این فرهنگ بومی و محلی به مرور از کانون صحبت‌های مردم دورتر می‌شود و برخی اصطلاحات این لهجه رو به فراموشی است. گرچه در 150 سال گذشته زبان مردمان خراسان‌جنوبی به عنوان یک گویش دارای دستور زبان خاص خود بوده اما از 50 سال گذشته به بعد، این زبان نکات دستوری خود را از دست داده و به یکی از گونه‌های زبان فارسی تبدیل شده است که تنها در آواها و هجاها با زبان فارسی معیار تفاوت دارد.

 دکتر  محمد بهنام فر استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند به بیان تفاوت بین گویش و لهجه پرداخته و افزود: گویش زیرشاخه زبان شناسی است، اهمیت به گویش ها باعث تقویت زبان می شود. سپس در مورد گویش های بیرجندی صحبت نموده و چند نمونه از کنایه های گویش بیرجندی را بیان نمودند.

در ادامه دکتر حامد نوروزی ضمن تشکر از اعضای گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند به خاطر شرکت در نشست گفت: گویش بیرجندی با توجه به تغییرات و نزدیک شدن به گویش معیار در حال تبدیل شدن به گونه است. گویش ها قدمت خیلی زیادی نسبت به زبان فارسی معیار دارند و فارسی معیار تحول یافته گویش ها است.

دکتر تیمور قادری ضمن بررسی علل تضعیف گویش ها افزود: تخریب گویش ها از دوره قاجار شروع شده و رسانه ها نیز ناخواسته به این موضوع دامن می زنند. حتی در مدارس مناطق مختلف استان نیز سعی میشود از گویش معیار استفاده شود که این باعث کم رنگ شدن گویش بیرجندی در نسل جدید می شود.

دکتر مرادعلی واعظی ضمن تایید حرف همکاران، به بیان راه حل در این خصوص پرداخته و بیان کرد: باید گروه های مردم نهاد تشکیل شده و به صورت جمعی به جمع آوری و زنده نگهداشتن گویش بیرجندی بپردازند. حتی معلمان در سطح روستاها نیز باید همکاری نمایند و به صورت نامحسوس به ضبط و نگهداری گویش های مختلف خراسانی جنوبی بپردازند و از طرفی این کارگروه نیز مدیریت و حمایت های لازم را به عمل آورد.

دکتر سید مهدی رحیمی، مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند، نیز پیشنهاد در دستور کار قرار گرفتن موضوع زبان و گویش های محلی در شورای فرهنگی استان را مطرح نمود.

درپایان دکتر هاشمی رئیس بنیاد نخبگان استان در خصوص اهمیت و ضرورت حفظ گویش های محلی خراسان جنوبی تاکید نموده و اعلام نمود که بنیاد نخبگان آمادگی دارد تا در حوزه تکریم و الگوسازی از سرآمدان ادبی، یکی از اساتید برجسته را مورد تقدیر قرار دهد. وی همچنین اظهار داشت که بنیاد نخبگان حمایت های لازم را از طرح هایی که اولویت های پژوهشی کارگروه علوم انسانی صندوق حمایت از پژوهش گران و فناوران معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری باشد، به عمل خواهد آورد.